Рубрики
Last News Мақола

ЗИ ДУРӮҒ РӮЙИ АҚЛАШ БЕФУРӮҒ АСТ

Хабарҳо ва воқеаҳое, ки рузҳои охир тариқи сомонаҳо дар бораи нағмаву қаллобиҳои Иззат Амон пахш шуда истодаанд ҳамагонро ба ташвиш овардааст. Баъди боздошт шудани вай дар ҳамаҷо овозаву дарвозаҳои зиёданд. Чуноне, ки ба ҳамагон маълум аст тайи 20 сол аст, ки Иззат Амон дар Федератсияи Руссия ҳомиёни ҳуқуқ ва раиси Маркази муҳоҷирони тоҷикон дар Маскав асту фаъолияти ҳукумати имрӯзаи моро зери танқиди худ қарор медиҳад. Вай сӯйистифода аз вазифааш баъзе ҳадафҳои худро роҳандозӣ менамояд ва бо роҳи фиребу найранг маблағе, кимуҳоҷирон ба умед кор мекунанд беинсофона мегирад ва барои манфиати худ истифода мебарад. Таи чанд муддат Иззат Амон ғайб зада буд ва дар кофтукоб қарор дошт. Баъди аз Руссия депортатсия шудан вайро дар Тоҷикистон дастгир намуданд ва нисбати вай парвандаи ҷиноӣ кушоданд. Оилааш иброз дорад, ки Иззат Амон бегуноҳ аст ва дар ҳолати ҳабс шуданаш ба мақомотҳои болои муроҷиат мекунад. Вале онро бояд бигӯям, ки

Дурӯғ, эй бародар, магӯ зинҳор,

Ки козиб бувад хору беэътибор.

Иззат Амон худ, ки пешвоёни муҳоҷирон дар Русия аст ва бо ҳар ҳиллаҳо онҳоро сарнагун карда ба доми фиребу найранги хеш кашидааст имрӯз бошад ба он дом худаш афтод.Чуноне, ки мегӯянд “чоҳкан зери чоҳ” . Вай истифода аз он, ки муҳоҷирони бечора ҳуқуқҳои худро намедонанд бо ҳаргуна гапҳои дурӯғ онҳоро сарнагун кардааст. Ва ҳатто чунон амал кардааст, ки баъди ҷабр дидан муҳоҷирон ба ҳеҷ куҷо муроҷиат карда наметавонанд. Зеро вай, ки худаш ҳуқуқшинос аст чунон ҳиллаҳоро месохт, ки касе вайро айбдор карда наметавонист. Вай ҳатто ҳизби муҳоҷиронро дар Федератсияи Руссия ташкил кардани буд. Хушбахтона ин кор ба вай насиб нашуд.

Дар ҷое, ки Иззат Амон аст, дар ҳамон ҷо қаллобиву найранг дар авҷ аст. Агар вай инсони хубу дилсӯзи муҳоҷирон мебуд ва халқи худ, миллати тоҷикро дӯст медошту ба он содиқона хизмат кардан мехост пас чаро аз шаҳрванди Тоҷикистон буданаш даст кашид? Мақомоти полиси Москваҳуҷҷатҳои вайро бекор карданд. Зеро, ки он ҳуҷҷатҳо ғайриқонунӣ буданд. Акнун худ тасаввур кунед, вақте, ки ҳуҷҷатҳои худи Иззат Амон ғайриқонунӣ бошанд пас вой бар ҳоли ҳуҷҷатҳои муҳоҷироне, ки ба вай бовар карданд. Давидани гӯсола то каҳдон гуфтаанд. Хуб шуд, ки ӯ дастгир шуд ва мо хоҳони онем, ки вай ба ҷазои сахт сазовор гардад.

Ҳар он касро, ки гуфтораш дурӯғ аст,

Зи рӯйи ақл рӯяш бефурӯғ аст.

БИОИШАИ НАЗАР

АЪЗОИ ТҶҶ “СОЗАНДАГОНИ ВАТАН”

ДАР ШАҲРИ ХУҶАНД

Рубрики
Last News Мақола

ВОРУХ ЗАМИНИ АҶДОДИИ МОСТ!

Мардуми шарифи Тоҷикистон то ҳанӯз даҳшати ҷанги хонумонсӯзи шаҳрвандиро фаромӯш накардааст ва шукрона аз он мекунад, ки дар натиҷаи ҷонбозиҳои сарвари одилу оқил Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба сулҳи пойдор расидааст. Халқи фарҳангдӯсту сулҳпарвари мо аз азал тарафдори сулҳу дӯстӣ буд ва боре ҳам ба сӯи миллати дигар бо чашми ғаразхоҳона нигоҳе накардааст.

Мардуми тоҷик асрҳои аср дар байни халқҳои атроф хату савод, фарҳанг, одобу услуб паҳн кардаанд. То инқилоби октябр дар ӯбаи туркманҳо, дар қишлоқи ӯзбекҳо, дар авули қазоқҳову қирғизҳо ҳар ҷо мактабе бошад, аксаран мактабдор аз тоҷикон буд, ҳар ҷо муллое ба назар расад, низ аксаран тоҷик буд, калонтарин муллоҳои ин халқҳо ҳамонҳое буданд, ки дар мадрасаҳои Бухоро дар дасти мударрисони тоҷик таҳсил дидаанд… (нависандаи машҳури туркман Бердӣ Карбобоев)

Ворух як пораи Тоҷикистон аст ва ин марзи кишвар чун ҳар пораи кишвари азиз барои мо муқаддас мебошад.

Муноқиша ва нофаҳмие, ки миёни мардуми ду кишвари ҳамсоя – Тоҷикистон ва Қирғизистон ба миён омадаанд, боиси норозигӣ, нороҳатӣ, нооромиҳои мунтазами ҷомеа шуда истодаанд. Бо барангехтани низоъ ва нофаҳмиҳо ҷониби қирғизҳо мехоҳад, ки пораи дили мо- Ворухро азхуд кунад.

Ба миён омадани баҳси дигаре, ки имрӯзҳо сари забонҳост, ин масъалаи анклав будани Ворух ва пешниҳоди иваз намудан он бо дигар минтақаи Қирғизистон мебошад, воқеан ин пешниҳоди хом ва тасаввурнопазири кишвари ҳамсоя бори дигар собит месозад, ки Қиргизистон ҳақиқати таърихии чандинҳазорсоларо инкор карданӣ ҳастанд.

Имрӯзҳо дар матбуоти даврии Қирғизистон, расонаҳои электронӣ ва ба вижа дар шабакаҳои иҷтимоӣ он сару садоҳое зиёд ба миён омада, деҳаи Ворухро анклав ва дар гузашта марзи кишвари хеш меҳисобанд. Бешак, ин даъвои ҳамсоякишвар асоси воқеӣ ва таърихӣ надорад.

Мо хуб медонем, ки қирғизҳо бидуни санад даъвои заминҳои Ворухро доранд, мутаъсифона далели онҳо ҳамон марзбандиҳои маснуъии соли 1924 мебошад. Чуноне, ки олими тоҷик Нуралӣ Нурзод дар мақолаи хеш ин масъаларо баррасӣ намуда, бо руҷуъ ба сарчашмаҳои куҳани таърихӣ қайд мекунад, ки ин манотиқ «маҳалли зисти аҳолии тоҷиктабор буда, ҳатто номи он фарзандони фарзонаи миллати тоҷик, ки аслан аз ҳамин марзҳо баромада, дар интишори забон ва фарҳанги тоҷикӣ дар қаламрави Ҳинд ва сарзаминҳои дигар нақши муассир гузоштаанд, метавон дар шинохти ҳаққи таърихии хеш даъвоҳое бар пояи асосҳо ва мабоҳиси илмӣ дошта бошанд» Бино ба таъкиди ин муҳаққиқ ҳатто таркиби луғавии номи шаҳри “Боткенд”, ки дар асл вожаи суғдии “Бодканд” берун омада, ба маънии шаҳри бод истифода мешавад.

Мо меросбарони ин сарзамин ҳастем ва дар қаламрави таърих ҳамеша аз марзу буми хеш дифоъ намудаем. Кунун Ворухро низ бо дилу ҷон ҳимоят хоҳем кард.

Ташрифи мардуми шаҳру навоҳии Тоҷикистон имрӯз бори дигар собит месозад, ки иттиҳоди мардуми мо иттиҳоди воқеӣ аст ва нангу номуси миллат сарболост. Ин ташаббусҳо моро водор месозад, ки ҳамеша дар фикри ҳимояи Ворух бошем, зеро Ворух номуси миллати ман аст!

Ин ҷо зимни баррасии масъала мо асосан ба далелҳое такя намудем, ки донишмандон-ҷаҳонгардони хориҷӣ аз ҷумла ховаршиносони рус бо такя бар маъхазҳои таърихӣ баён доштаанд ва бегумон дар осори таърихӣ мисли ин матолиби фаровони дигаре ҷой дорад, ки ҳамагӣ ба як пораи муқаддаси хоки Тоҷикистон будани Ворух мекунад. Пас, ин ҳақиқати бебаҳс аст, ки Ворух хоки поки Тоҷикистон буду ҳаст ва мемонад.

Раҳмонова Н.Р. – муовини декан оид

ба корҳои тарбияи факултети инноватсия

ва телекоммуниктсияи ДДҲБСТ

Аъзои ҲХДТ дар шаҳри Хуҷанд

Рубрики
Last News Мақола

МО ҲАМ МЕТАВОНЕМ ГУЗАШТАИ ХАЛҚИ ҚИРҒИЗРО РӮИ ВАРАҚ ОВАРЕМ, ВАЛЕ…

Имрӯз, ҷаҳони мутамаддинро ҳам ҷаҳлу нодонӣ, бухлу ҳасад, ифродгароӣ, таассуби диниву ватанӣ, кинаву адоват ва худхоҳӣ буғранҷ намудааст, ҳам бузургтарин шонси таърихӣ барои саодати инсонӣ, дӯстиву муҳаббат, ваҳдат, ҳамдигарфаҳмӣ ва сӯ ба рӯи инсони комил дар пешорӯяш аст. Аҳли башари имрӯзаро ду роҳ аст, ё дар ҷаҳли қадимаи хеш дармонда суқут мекунад, ё ақли дарроки худро чун роҳнамои зиндагӣ қарор дода, ба саодати баланд ва абадӣ мушарраф мешавад.

Шайх Саъдии Шерозӣ фармудааст:

Домани ҷома, ки дар хори муғелон бигирифт,

Гар ту хоҳӣ, ки ба тундӣ бираҳонӣ, бидарӣ.

Ёри мағлуб, ки дар чанги бадандеш афтод,

Ёрӣ он аст, ки нармӣ куниву лобагарӣ.

В-ар на сахтиву дуруштӣ пайи ӯ хоҳӣ буд,

Ту аз он душмани хунхора ситамгортарӣ.

К-ӯ ҳанӯз аз тани мискин сари мӯе нозад,

Ту ба нодонии таъҷил сарашро бибарӣ.

Мутаассифона ду ҷанги ҷаҳонӣ, бемориҳои ҳамагир ба мисли вируси испанка, коронавирус-19, бӯҳронҳои сиёсиву иқтисодӣ ба ҳуш наовард. Ҷангҳои Сурияву Ироқ, Афғонистон, Арманистону Озарбойҷон, Украина ва ғайраҳо, ки боиси ҳалокати миллионҳо инсонҳо гаштаанд барои аксарияти аҳли олам дарс нашуданд. Боз мебинӣ, ки сиёсатмадорон аз ақлу хирад кор намегиранд ва бо оташ бозӣ мекунанд. Чун домани оташ фурӯзон шавад, пеши онро гирифтан басо душвор аст ва тарру хушкро баробар ба коми худ мебарад.

Масъалаи марзии тоҷикону қирғизҳо низ яке аз масъалаҳои доғи рӯз аст. Дар гузаштаи начандон дур мо як Ватан доштем, ки номаш Иттиҳоди Шӯравӣ буд. Бисёр Ватани бузург ва мояи ифтихори тамоми мардуми собиқ Шӯравӣ буд, вале бо мурури замон он давлати пуриқтидор, ки дар тамоми дунё нақши муҳим мебозид, аз байн рафт. Сабаби аз байн рафтанаш ҳам ба сари қудрат омадани чанд сиёсатмадори бехирад буд. Пас мантиқан маълум мешавад, ки Ватан, дин, миллат бовуҷуди муқаддас буданашон нисбӣ ҳастанд, мутлақ нестанд. Намеарзад, ки барои ин муқаддасот ба ҷони ҳам дарафтода ба сӯи ҳамдигар санги маломат ҳаво диҳанд. Оқил он аст, ки гузаштаашро ҳам хуб донад ва фаромӯш накунад ва ояндаи хубтар созад ва дар умри кӯтоҳи худ зебо зиндагӣ кунад. Миллатдӯстиву ватанхоҳӣ дар он нест, ки дигар халқу миллатҳоро паст заниву, таҳқир куниву бо зӯрӣ ба макони зисти онон соҳиб шудан хоҳӣ.

Ман, баромади роҳбари Кумитаи давлатии амнияти миллии Қирғизистон, Қамчинбек Тошевро шунавидам. Дар ҳақиқат ӯ дар баромади худ нисбати халқу кишвари тоҷик суханҳои ноҷо гуфт. Нисбати ҳамсоякишвар бо чунин лаҳн сухан гуфтани як мақомдор аз рӯи хирад нест. Мо ҳам метавонем гузаштаи халқи қирғизро рӯи варақ оварем, вале хиради тоҷикона, андешаи инсонпарварона, ки аз ниёконамон ирс гирифтаем ба суханҳои ноҷо гуфтан имконият намедиҳад.

Ворух, сарзамини миллати тоҷик аст. Дар паси Ворух халқу миллате қарор дорад, ки бо силоҳи буррои сухану ҳикмату одамгариву инсондӯстӣ тамоми дунёро тасхир кардааст. Бо чунин миллат ҳамсоя будан мебоист мояи ифтихори халқи қирғиз мешуд. Вале мутаассифона сиёсатмадорони қирғиз зӯргӯиву носипосиро пеша кардаанд. Бо ин роҳ намешавад муаммои марзиро ҳал намуд. Танҳо ҳамдигарфаҳмӣ, эҳтироми ҳамдигар, гузашт кардан, забон аз таъну маломат боздоштан метавонад ин муаммои сарбастаро ҳал намояд.

Бесабаб нагуфтаанд “Ҳамсоя ба ҳаққи Худо баробар аст”. Эҳтироми ҳамсоя эҳтироми Худованд аст. Хушнудии Худованд дар он аст, ки ҳамсоягон дар ғаму шодӣ шарики ҳам бошанд, ба ҳаққи ҳамсоя таҷовуз накунанд, ба он эҳтиром гузоранд, муаммову мушкилиҳои марзиро дӯстона ва бохирадона ба манфиати ҳарду кишвар ҳал намоянд. Мешавад ҳамсояи хонаатро дар натиҷаи ҳавлии нав гирифтан иваз кунӣ, вале ҳамсоякишварро намешавад иваз намуд. Танҳо роҳи ҳалли муаммо муросо кардан ва ба ҳамдигар гузашт намудан аст. Ба қавли Хоҷа Ҳофизи Шерозӣ:

Дарахти дӯстӣ биншон, ки коми дил ба бор орад,

Ниҳоли душманӣ баркан, ки ранҷи бешумор орад.

Мутаассифона ҳамсоякишвари азизи моро андоми муғулона, хӯйи чингизона, табиати саҳронишинӣ ва кӯчӣ аз симову ботинашон дур нашудааст, онҳо аз ҳикматҳои зиндагӣ бархурдор нестанд, бинобар ин ба ҷои бо роҳи мусолиматомез ҳал намудани муаммои марзӣ, бадгӯӣ ва суханҳои беасосро нисбати кишвари мо раво мебинанд ва барои тарсонидани мардум дар назди сарҳад машқҳои ҳарбӣ гузарониданӣ ҳастанд.

Умеди онро дорем, ки ақлу хирад ғалаба мекунад ва масъалаҳои сарҳадӣ бо роҳи дипломатӣ ба манфиати ҳарду миллат ҳал мешавад.

Дар охир суханамро бо як ҳикояте аз “Гулистон”-и Шайх Саъдии Шерозӣ ба итмом мерасонам:

Ҷолинус аблаҳеро дид даст дар гиребони донишманде зада ва беҳурматӣ ҳамекард. Гуфт: агар ин нодон набудӣ кори вай бо нодон бад инҷо нарасидӣ.

Ду оқилро набошад кину пайкор,

На доное ситезад бо сабукбор.

Агар нодон ба ваҳшат сахт гӯяд,

Хирадмандаш ба нармӣ дил биҷӯяд.

Ду соҳибдил нигаҳ доранд мӯе,

Ҳамедун саркашиву озармҷӯӣ.

В-агар бар ҳар ду ҷониб ҷоҳилонанд,

Агар занҷир бошад бигсалонанд.

Якеро зиштхӯе дод дашном,

Таҳаммул карду гуфт эй хубфарҷом.

Баттар з-онам, ки хоҳӣ гуфтан онӣ,

Ки донам айби ман чун ман надонӣ.

МИРНИЁЗОВ А.Қ. – АЪЗОИ ҲХДТ

ДАР ШАҲРИ ХУҶАНД

Рубрики
Last News Мақола

ТАДБИРИ СОЗАНДА БА ХОТИРИ ОЯНДА

(қайдҳо аз иштирок дар курси бозомӯзӣ барои раисони кумитаҳои иҷроияи ҲХДТ дар вилоят ва шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ дар мавзӯи “Оиннома ва Барномаи ҲХДТ – меҳвари фаъолияти ташкилотҳои ҳизбӣ”)

Соли ҷорӣ ба рӯйдоди таърихии кишварамон, ки он боиси сарҷамъии миллат ва пойдории дигарбораи давлати тоҷикон гардид, яъне ба соҳиби Истиқлолияти комили давлатӣ шудани Ҷумҳурии Тоҷикистон 30 сол пур мешавад.

Мардуми соҳибтамаддуни диёр ин санаи сарнавиштсози таърихиро соли равон бо шукургузорӣ аз сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси муаззами ҲХДТ муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар фазои сулҳу оромӣ таҷлил мекунанд.

Вобаста ба таҷлили сазовори ин санаи муҳими таърихӣ ва бо мақсади тақвияти фаъолияти ҳизбӣ дар соли ҷашнӣ бо дастуру раҳнамоиҳои Раиси муаззами Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон рӯзҳои 1 то 6 март бо ташаббуси Кумитаи иҷроияи Марказии ҲХДТ курси бозомӯзӣ барои раисони кумитаҳои иҷроияи ҲХДТ дар вилоят ва шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ дар мавзӯи “Оиннома ва Барномаи ҲХДТ – меҳвари фаъолияти ташкилотҳои ҳизбӣ” баргузор гардид.  Тадбири мазкур дар сатҳи баланди ташкилӣ ва ғоявӣ баргузор гардида, пеш аз ҳама барои ваҳдату ҳамдилӣ, табодули таҷриба ва барои боз ҳам густариш ёфтани фаъолияти ҳизбӣ таккони бузурге бахшид. Аз ҷониби дигар масъулияти мо, роҳбарони ташкилотҳои ҳизбиро дар назди халқу Ватан боз ҳам зиёдтар намуд.

Махсусан, маърӯзаҳои пурмӯҳтавои муовини якуми Раиси Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон  Азизӣ Абдуҷаббор Абдуқаҳҳор дар мавзӯи “Омилҳои расидан ба ҳадафи олии Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон «Барои рушди устувори иқтисодӣ ва зиндагии шоистаи мардум» дар вилоят, шаҳр ва ноҳия- дастурҳо дар асоси нуктаҳои Паёми Пешвои миллат», Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа Раҳмонзода Абдуҷаббор Азиз дар мавзӯи  “Инъикоси масъалаҳои иҷтимоӣ ва робита бо  ҷомеа дар Паёми Президенти мамлакат», Президенти Академияи миллии  илмҳои Тоҷикистон, Раиси Кумитаи Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон- Фарҳод Раҳимӣ дар мавзӯи “Рисолати илм ва маориф дар таъмини рушди ҷомеа, давлат ва миллати тоҷик» хеле доманадор ва фароргири тамоми соҳаҳои хоҷагии халқи кишвар буд. Дар баромадҳо таъкид шуд, ки рисолати аслии ҳизбиён ташвиқу тарғиби дастовардҳои навини мамлакат буда, то ба мардум расонидани  ҳадафҳои созандаи давлату Ҳукумат, ҳамчунин омӯзиши ҷанбаҳои пешрафти тамоми соҳаҳои хоҷагии халқро тараннум кардан ва дар ҳамбастагӣ бо сохторҳои дахлдор ҳал намудани мушкиливу муаммоҳо мебошад. Ҳамзамон пешгирии ҷавонону наврасон аз амалҳои номатлуб, нақш ва мақоми зан дар ҷомеа,  тадбиқи қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон” ва “Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд” вазифаи ҷонии ҳар як аъзои ҳизб маҳсуб меёбад. Дар  ин росто баён шуд, ки бояд ба сафи ҳизб онҳое ҷалб карда шаванд, ки дорои дониши баланди сиёсӣ ва хислати тӯдакашӣ дошта бошанд. Бояд дар ин самт масъулияти ҳар як аъзои ҳизб, роҳбарони ташкилотҳои ибтидоӣ баланд бардошта шавад, то мардум ба онҳо эътимод бубанданду дар корҳои ободониву созандагии Ватани азизамон боз ҳам сарҷамъ шаванд. Баромадкунандагон изҳор доштанд, ки ҳадафҳои давлат ва Ҳукумати кишвар ва Ҳизби Халқии  Демократии Тоҷикистон бо ҳам тавъам буда, баҳри татбиқи чор ҳадафи стратегии Ҳукмати ҷумҳурӣ ҳизбиён ташаббускору пешсафи тадбирҳои созанда бошанд. Ҳоло кишвари мо дар марҳилаи оғози бесобиқаи навоварӣ ва таҳаввулоти техникӣ қарор дорад. Таҳаввулоти техникӣ маҳз аз таҳаввулоти маданӣ манша мегирад.

Дар идомаи курси бозомӯзӣ мулоқоти озоду шаффоф ва шунидани маърӯзаҳо дар мавзӯи “Пешгирӣ аз таҳдиду хатарҳои глобалӣ ва таъмини амнияти миллӣ”, “Нақши аҳзоби сиёсӣ дар таҳкими амнияти миллӣ” бо иштироки намояндагони Прокуратураи генералӣ, Шӯрои амният,  Вазоратҳои мудофиа, корҳои дохила, Агентии назорати маводаи нашъаовар, Кумитаи давлатии амнияти миллӣ ва дигар сохторҳо аз манфиат холӣ набуд. Роҳбарони кумиҷроияҳо дарк карданд, ки танҳо ҳамдиливу ҳамбастагӣ бо навравсону ҷавонон,  ташкили мусоиди таълиму тарбия, баргузории машғулиятҳои иловагӣ, ҷалб ба маҳфилҳои ҳунаромӯзӣ метавонад пеши ҳамагуна амалҳои номатлубро гирад.

Вохӯрӣ ва аз наздик ошноӣ пайдо кардан бо фаъолияти Кумитаи иҷрои Марказии ҲХДТ, шунидани маърӯзаҳои муовинони Раиси ҲХДТ Хайринисо Юсуфӣ дар мавзӯи “Тақвияти маҳорати сарварӣ ва ташаккули тафаккури миллӣ”,   Асрор Латифзода “Таҳкими корҳои дохилиҳизбӣ – сарчашмаи муҳими фаъолияти КИ ҲХДТ дар вилоятҳо, шаҳру ноҳияҳо” ба иштирокдорон саҳифаи нави фаъолияти бомаром маҳсуб мешавад.

Ҳамкорӣ бо васоити ахбори омма, таҳлили воқеии ҷомеаи ҷаҳонӣ, таҳияи барномаву мақолаҳо ва роликҳои дархӯрди рӯз дар суҳбат бо намояндагони иттилоърасонӣ матраҳ шуданд.

Вохӯрӣ бо роҳбарияти Маҷлиси намояндагони Маҷлиси олии Ҷумҳурии Тоҷикистон хосса бо аъзоёни фраксияи ҲХДТ бардоши хубе буд ба аҳли иштирокдорони курси омӯзишӣ. Дар баромадҳо баён шуд, ки Фраксияи Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон дар Маҷлиси намояндагони  Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон шуруъ аз соли 2000 – ум фаъолияти худро тибқи  барномаву ҳадафҳои Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон ва дастуру ҳидоятҳои Сарвари муаззами ҳизб роҳандозӣ намуда истодааст.  Рисолати вакилон дар фаъолияти қонунгузории хеш бо истифода аз таҷриба, касбият ва ҳуқуқу ташаббусҳояшон  дар таҳия  ва ба тасвиб расонидани қонунҳои  фарогири масъалаҳои  сиёсӣ ва иҷтимоию  иқтисодӣ аст.

Дар идомаи курс ошноӣ аз ташкилотҳои ҳизбии шаҳри Душанбе, боздид аз боғҳои  пурҳашамати пойтахти кишвар, Маҷмааҳои Кохи “Наврӯз”, бозиҳои обӣ,  боздид аз нерӯгоҳи барқии обии “Роғун” ба иштирокдорон таасуроти неку амиқ гузошт. Махсусан дидани ҳашамати нерӯгоҳи бузурги аср, рафти сохтмон ва талошу корзорҳои сохтмончиён руҳияи раисони кумиҷроияҳоро боз ҳам болидатар намуд.

Дар фарҷоми курс фаъолияти шашрӯзаина натиҷабардорӣ шуда, иштирокчиён бо тарҳи реферати навиштаи худ дар мавзӯҳои умдаи рӯз баромадҳои ҷолиб намуданд ва соҳиби сертификат гаштанд.

Дар умум бояд махсус қайд намуд, ки ин курс дар сатҳи баланди омодагӣ ва ташкилӣ баргузор шуда,  барои тақвияти дониш, маҳорати корбарии раисони кумиҷроияҳо таккони бузурге гардид.

Итминони комил дорем, ки баъди ин курси бозомӯзӣ дар ҳама шаҳру ноҳияҳо корҳои дохилиҳизбӣ, ташвиқотиву тарғиботӣ ва бунёдкориву созандагӣ аз ҷониби ташкилотҳои шаҳриву ноҳиявӣ ва ибтидоии ҲХДТ хеле ҷоннок ва муаваффақ мегардад.

Исмоилзода Зуфар Муртазохон,

 раиси КИ ҲХДТ дар вилояти Суғд

Рубрики
Last News Мақола

ОН РӮЗ ДУР НЕСТ…

Тибқи нақшаи бозомӯзӣ барои раисони кумитаҳои иҷроияи ҲХДТ дар вилоят ва шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ, ки дар мавзӯи “Оиннома ва Барномаи ҲХДТ – меҳвари фаъолияти ташкилотҳои ҳизбӣ” буд, тамоми раисони кумиҷроияҳои ҳизбии мамлакат ба шаҳри Душанбе сафарбар карда шуданд, ки банда низ дар он ҳузур доштам. Мувофиқи нақшаи тартибдода курси бозомӯзиамон 6 рӯз (аз санаи 01.03.2021 то санаи 06.03.2021)-ро дарбар гирифт ва таҷрибаомӯзии мо дар яке аз ин рӯзҳо, аниқтараш рӯзи 4-уми март ба яке аз иншооти бузурги аср – Нерӯгоҳи барқи обии “Роғун” рост меомад. Ростӣ, то он рӯз лаҳзашуморӣ мекардам, ки кай фурсаташ фаро мерасаду ин муъҷизаи хиради азалии Пешвои миллатро бубинам. Дар ҳақиқат, маҳз бо ташаббус ва дастгирии Пешвои миллат буд, ки НБО “Роғун” то имрӯз қомат афрохта истодааст.

Пас аз шунидани ин хабар, ки рӯзи 4-ум ба НБО “Роғун” меравем, нохудогоҳ хаёлам ба таърихи ин иншоот фурӯ рафт. Иншооте, ки дар даврони Иттиҳоди Шӯравӣ дар солҳои 30-юми асри гузашта ба нақша гирифта шудаву дар солҳои 70-ум кор дар самти сохтмони он шуруъ шуда буд, то соли 1990 ҳадди ақал як агрегати он ба кор надаромад. Вале саъю талош ва хизматҳои шабонарӯзии Президенти мардумӣ, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон сабаб шуд, ки НБО “Роғун” дар муддати камтар аз 10 сол ду чархаи худро ба кор дарорад. Ин ҳама хизматҳои шоёни Пешвои миллатро мардуми тоҷик дида, дар ҳамон даври аввали кори нерӯгоҳ, соли 2010, саҳмияҳои НБО “Роғун”-ро харидорӣ намуданд ва имрӯз низ мардуми дар кору пайкори худ содиқ дар паҳлӯи Пешвои миллат истода, сохтмони онро идома дода истодаанд.

Пештар ман як маротиба ба ин иншооти аср сафар карда будам ва азбаски кори машаққатбори одамонро медидам, ангушти ҳайрат мегазидам ва акнун сонияҳоро ҳисоб мекардам, то ки рафта Роғунро дар муқоиса бо солҳои гузашта чӣ қадар иваз гаштанаш бубинам.

Субҳи 4-уми март медамиду ман аллакай бедор будам. Мувофиқи нақшаи тартибдода соати 08:00 дар Кумитаи иҷроияи ибтидоии Нерӯгоҳи барқи обии Роғун ҳозир шавем ва дар ҳақиқат ҳозир шудем.

Даромадгоҳаш ончунон зебову бузург гаштааст, ки аз пештара хеле фарқ мекард. Дохили кӯҳҳои азим мардуми заҳматқарини тоҷик шаҳре бунёд кардаанд, шаҳри нур, шаҳри барқ. Ҳама дар такопӯи коранду ҳеҷ яке чашм аз кори худ барнамедорад. Ончунон ғарқи меҳнатҳои худ ҳастанд, ки аз дидани чунин манзара беихтиёр байте зери лаб   замзама кардам:

Он рӯз дур нест, ки Роғун ба нури хеш

Орад баҳори доимӣ дар қалбҳои мо.

Дар ҳақиқат, ин манзара дар дили ҳар бинанда чунин байтҳои пурмазмунро ба ёд меораду то умр боқист, фаромӯш намекунад.

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар яке аз баромадҳои худ чунин таъкид кардаанд, ки: “Имрӯз таърих бар дӯши мову шумо, мардуми шарофатманду сарбаланд ва озодаву худшиноси тоҷик боз як рисолати бузург – бунёди кохи нурро гузоштааст. Ин барои насли мо ҳам масъулияти азим ва ҳам ифтихору шарафи бузург мебошад. ”Имрӯз коркунони НБО “Роғун” ин суханони Пешвои миллатро шиори худ карда, рисолати ҷавонмардиашонро ба ҷо оварда истодаанд, то ҳарчи зудтар ба хонадони мардуми тоҷик барқ ворид гардад.

Зиҳӣ Пешвои миллат, зиҳӣ миллати тоҷик!

Дилшод ЗОКИРОВ,

раиси КИ ҲХДТ дар ноҳияи Мастчоҳ

Таассуроти нек

Тибқи дастури Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Раиси Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Дастгоҳи Кумитаи Иҷроияи Марказии Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон муааззаф гардид, ки аз санаи 28 феврал то 6 марти соли 2021 курси боз-омӯзиро дар шаҳри Душанбе барои раисони кумитаҳои иҷроияи Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон дар вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ баргузор намояд.

Шунидани лексия-суҳбатҳои му-фид, гузаронидани “мизҳои мудаввар”, сӯҳбату мулоқот бо роҳбарияти Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, аъзоёни фраксияи Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон, дар бахши фарҳангӣ бошад, боздид аз Осорхонаи миллӣ, Китобхонаи миллӣ, театри “Аҳорун”, Қасри теннис ва Маҷмааи бозиҳои обӣ ва дигар иншоотҳои фарҳангиву фароғатӣ, таҷрибаомӯзӣ дар кумитаи иҷроияи ибтидоии ҲХДТ дар НБО “Роғун” ва Коҳи “Наврӯз”, ки дар барномаи курс  таҳрезӣ шуда,   дидан намуданд, басо хотирмон буд.

Дар поёни маърӯза саволу ҷавоб бо шунавандагон сурат гирифт, ки аз нишонаҳои таваҷҷӯҳи хос доштани аҳли нишаст буд.

Ин иқдоми созанда, пеш аз ҳама, барои ваҳдату ҳамдилӣ, табодули таҷриба ва барои боз ҳам густариш ёфтани фаъолияти ҳизбӣ таккони бузурге бахшид. Аз ҷониби дигар масъулияти мо, роҳбарони ташкилотҳои ҳизбиро дар назди халқу Ватан боз ҳам зиёдтар намуд. Махсусан, он ободиҳое, ки имрӯз дар шаҳр Душанбе шуда истодааст, моро хеле руҳбаланд намуд. Фаъолияти ташкилотҳои ҳизбии ин гӯшаи ободи кишвар шоистаи омӯзиш аст.

Итминони комил дорем, ки баргузории чунин семинарҳои омӯзишӣ минбаъд бо доираи васеи ҳизбиён дар дигар минтақаҳои кишвар ба ҳукми анъана хоҳад даромад.

Муслимахон Ҷамолиён,

раиси КИ ҲХДТ

дар шаҳри Гулистон

Рубрики
Мақола

БУЗУРГИВУ ТАВОНОӢ, ТУ ЭЙ ЗАН!

Инак, боз ба сарзамини биҳиштталъати мо баҳори нозанин қадамҳои худро гузоштаву дар нахустмоҳи гул ба домону гул ба сари он ҷашни фархундаву фирӯз – Рӯзи Модар таҷлил мегардад. Маҳз дар фасли шукуфтанҳову рустанҳо, фасли умеду неки инсоният, баҳори нозанин ин ҷашни пур аз латофату назокат ва мубаррову муҷалло – Рӯзи Модар ҳамчун ҷашни нафосату зебоӣ ҳамасола қайд карда мешавад. Зеро занро бе баҳор ва баҳорро бе зан тасаввур кардан ногузир аст ва Зан – Модар ҳақ дорад, ки зеботарин рӯзи сол аз ӯ бошад. Аз ин хусус, ки ибтидои ҳастии башарият ва эҳёгари нияту ормонҳои фараҳбахш ӯст…

ВОЖАИ ЗАН ДАР ЛУҒАТҲО

Зан дар луғатҳо ба маънии “зиндагӣ” ва “зояндагӣ” аст. Ин вожа дар муқобили вожаи “мард” ба маънои зоиш ва зоидан, ки дар забони паҳлавӣ ба сурати zan (ҷан) wanariq, дар забони суғдӣ waeth, дар забони форсии бостон wadu ё wad, дар забони авестоӣ vantay ва дар забони санскриптӣ ба шакли vadhu, дар забони   ҳиндии қадим ҷон (jaan) ва дар англисии бостон wifman (вифмен) ба маънои инсони мода (дар баробари верман ба маънои инсони нар) ба кор рафтааст. Инчунин, қадимтарин корбурди ҳаммаънои (синоним) зан, яъне бону дар яке аз сангнавиштаҳои тахти Ҷамшед ба тилло ба сурати Банука (Ba-nu-ka) аст, ки духтари Куруш, ҳамсари Дорувиш ва модари Худоёршоҳ будааст. Дар порсии миёна ва портӣ ба шакли “бону” дида мешавад. Чандин бор дар катибаи Шопури аввал дар каъбаи Зардушт, дар унвони занони дарбор ва ба унвони лақаби ноҳид (яздонбонуи нигаҳбони об – Аноҳита) омадааст.    

ТАЪРИХЧАИ ПАЙДОИШИ РӮЗИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ЗАНОН

Занони корхонаи бофандагӣ дар шаҳри Ню-Йорки Амрико соли 1987 хостори зиёд намудани музди меҳнат ва кам кардани соати кор шуданд. Онҳо дар муқобили полис нотарсона истодагарӣ карданд. Аксарият дастгир ва кушта шуданд. Баъдан, соли 1908 узви ҳизби демократи Олмон Клара Сеткин дар дар шаҳри Ню-Йорк бо иштироки 15 ҳазор нафар зан гирдиҳамоӣ ташкил намуд. Соли 1909 Клара Сеткин дар Конфронси дувуми байналмилалӣ аз ҳуқуқу озодиҳои занон суханронӣ карда, мақсади ин пешниҳодро аз муборизаи занон барои озодиҳои хеш арзёбӣ намуд.

Ҳамин тариқ, соли 1911 нахустин бор дар Олмон, Австралия, Дания, Швейтсария 19 март Рӯзи байналмилалии занон ҷашн гирифта шуд. Бо ибтикори Клара Сеткин 8 марти соли 1914 аз ҷониби Созмони Милали Муттаҳид соли 1975 ҳамчун Рӯзи ҷаҳонии зан ба расмият шинохта шуд.

ЗАН ДАР ТАЪРИХИ НИЁГОН ЧӢ ГУНА БАҲО ДОРАД?

Чӣ тавре ки аз сарчашмаҳо бармеояд, дар таърихи бостонии тоҷику форс занон мақоми арҷмандеро доро буда, дар тамоми паҳлуҳои ҳаёт бо мардон баробар будаанд. Дар аҳди қадим дар сарзамини мо ҳаққи зан ва мард дар хонавода яксон будааст. Замони сосониён, ки дини зардуштӣ аҳамияти аввалияи худро ёфт, хостори баробари комили зан ва мард буд. Дар “Авесто”, китоби динии зардуштиён, ҳама ҷо номи зан бо мард дар як радиф зикр шудааст. Миёни портҳо шароити ҳуқуқи занон ба таври куллӣ фарқ мекард. Онҳо аз омӯзиш баҳраманд мешуданд ва метавонистанд мусиқӣ, рақс, омодагии ҷисмонӣ, варзишҳои по ва маҳорати низомӣ, монанди тирандозӣ, дискпартоӣ ва ғайраро фарогир бошанд. Занон дар он сарзамин аспсаворӣ ҳам мекарданд. Портиён бовар доштанд, ки танҳо занони мустаҳкам ва нерӯманд метавонанд фарзандони нерӯманд ба дунё оварда, тарбия кунанд.

Аз таърих метавон ҳикоятҳои фаровонеро овард, ки иқтидори хусусии занон ва манзалати онон дар амириву шоҳӣ вуҷуд дорад. Аз ҷониби Бӯрондухт, духтари Парвиз, дар Исфаҳон тоҷи шоҳӣ ба сар ниҳода шуд. Динаг, ки модари Ҳурмузи савум Парвиз аст, низ дар Исфаҳон салтанат меронд. Хотуни Бухоро 15 сол ҳукмронӣ намудааст. Ҳамчунин, занони ҷангҷӯ баҳри дифои хонавода ва сарзаминашон паҳлавонона набард менамуданд. Арзи ҳастӣ намудани чунин чеҳраҳои таърихӣ боис гардид, то фарҳангу ҷомеаи он рӯзгори арҷманд мақоми занро дар таърихи фарҳанги мо сабт кунад.

НАҚШИ ЗАН ДАР АДАБИЁТ

Бозтобии чеҳраи зан ҳамчун ҷаҳонбинии мавқеи иҷтимоӣ-сиёсӣ ва фарҳангӣ дар осору афкори абармардон ва донишмандони тоҷику форс аз ҷониби “Шоҳнома”-и Фирдавсӣ, “Маснавии Маънавӣ”-и Мавлонои Балхӣ, ашъори Саноӣ, Саъдӣ ва тамоми шоирону намояндагони дигари ин миллат дарҷ ёфтааст. Фирдавсӣ дар асари безаволаш, ҳар гоҳе, ки аз зан сухан меовард, васфи саршор аз эҳтиром ва таҳсинро низ бо он ҳамроҳ намудааст. Нигоҳи муҳтарамонаи Фирдавсӣ ба меҳрубонии зан, ки ҷуфти некшинос аст, баралло дида мешавад. Ин образҳои неки занон дар оғози достони “Шоҳнома” ба назар мерасанд. Ӯ ҳамсари Рустам Таҳминаро “хирадманд” ва “покдоман” мешиносад. Ва ё ин ки Фарангис аз забони Пирон чунин муаррифӣ шудааст:

Ҳунарҳову дониш зи андоза беш,

Хирадро парастор дода ба пеш.

Аммо Синдухт ҳушмандтарин шахсияти “Шоҳнома” маҳсуб ёфтааст. Зане, ки на танҳо дар мақоми модар ва ҳамсар, балки дар равобити иҷтимоӣ-сиёсӣ низ муваффақ будааст.

ЁДЕ АЗ КОРНОМАҲОИ ЗАНОНИ ПЕШИН

Симои ҷовидонаю корнамоиҳову қаҳрамониҳои занон аз қабили Бонуи Зобулистон, Хуршедабону, Сакинабону, Фитна, Гулнор ва даҳҳо дигарон мояи ифтихор мебошад. Бахусус, дар “Искандарномаи кабир”-и Манучеҳри Хаким Хуршедабону як тан аз занони озоду соҳибтадбир шинохта шудааст, ки барои бақои меҳру муҳаббати самимонаи худ мубориза мебарад. Хуршедабонуи шоҳдухтар дар роҳи вораста намудани маҳбуб ҷомаи айёрона ба бар мегирад. Шигифтангезии нақши Хуршедабону дар истодагарӣ, самимияту эътиқодмандӣ ва ба ҷону дил дар роҳи озод намудани маҳбуб ангуштшумор аст. Нақши ӯ дар радифи симоҳои ҷавонмардзанони адабиёти паҳлавиву ҷавонмардӣ: Рӯзафзуну Сурхвард, Мардондухту Моҳпарӣ (аз “Самаки айёр”), Маҷлисафрӯзи Самарқандӣ, Бибии Ситтии Ҳиравӣ, Сайидаи Ҳиротӣ, Ҷамила, Рӯҳафзо (аз “Абӯмуслимнома”), Айнулҳаёт, Гулнӯш, Гуландом, Шафоалмулк, Гулбӯй, Ҷаҳонафрӯз, Лайлӣ (аз “Доробнома”) қарор дорад. Дигар ин ки симои Хуршедабону дар корнамоиҳои Гурдофариду Манижа, Рӯзафзуну Сурхвард, Қайдову дигарон мебошад.

Чӣ тавре ки соҳибназарон иброз намудаанд, давоми чандин ҳазорсолаи миллатамон занону модарони оқил, баномус ва соҳибхирад дар паҳлӯи мардони корзори сарбаландиҳо ва фатҳу кушоишҳо будаанд ва барои озодиву истиқлолияти сарзамини аҷдодӣ далерона талошу мубориза кардаанд.

Таърихнигорон овардаанд, ки Малика Томирис дар набард лашкари подшоҳи ҳахоманишиниён Куруши Кабирро шикаст дода, Ватанашро муҳофизат кардааст. Гурдофариди нотарсу далер барои ҳифзи номусу ватандорӣ дар корзор бо Сӯҳроби диловар аспсавор шамшерзанӣ намудааст. Шаҳбонуи панҷакентӣ Анаҳита, яъне Нанай, ки ҳамсари Деваштичи ҷасур буд, баъди сари Деваштич муборизаву исёни вайро идома дода, алайҳи ғосибон ва таҷовузгарон мубориза бурда, дар тадбиру чорагарӣ ҳамто надоштааст.

Дар майдони ҳунару истеъдод, меҳнату фидокориҳо занон низ нақши муассир гузоштаанд. Ҳанӯз замони ҷанги дуюми ҷаҳон занону бонувони тоҷикистонӣ дар қатори дигар бонувони фидокори Иттиҳоди Шӯравӣ ҳам дар ақибгоҳ ва ҳам дар муҳорибаҳо барои ба даст овардани ғалаба фидокориҳои бемонанд нишон додаанд.

Метавон номи бонуи конибодомӣ Шаҳрӣ Ҳайдароваро ба забон овард, ки яке аз аввалин иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ аз байни занони тоҷик буда, ба ҳайси лейтенанти хурди тиббӣ ба садҳо захмиёни майдони муҳорибаҳои он ҷанги хонумонсӯз ҷону дармон бахшидааст. Ҳамзамон, даҳҳо нафар бонувони ҳунарвару меҳнатқарин дар рушду нумӯи Ватан хизмати арзандаву шоиста кардаанд, ки то кунун номи некашон вирди забонҳост.

Замони пуртазоди асри бистро низ бояд ёдрас кард, ки модарону занони тоҷик дар мушкилтарин лаҳзаҳо худро аз раванди умумии зиндагӣ дар канор нагирифта, дар паҳлӯи мардон қарор доштанд. Дар муборизаҳои шадид барои озодии шахс, маҳви бесаводӣ, аз байн бурдани унсурҳои зиёновари зиндагии куҳан, поягузорӣ ва баланд бардоштани иқтидори мамлакат занон фаъолона ширкат намуданд, ки ҳаргиз аз ёду хотираҳо фаромӯш нахоҳад гашт. Онҳо барои бунёди ҷомеаи навин қатори мардон диловариҳо нишон додаанд ва ҳатто даҳҳо нафар ҷони худро қурбон кардаанд.

Солҳои ҷанги дуюми ҷаҳон низ бонувони кишвар бо меҳнати шабонарӯзии худ дар ақибгоҳ, бо матонату мардонагии хеш дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳ ва ба ғалаба дилгарм кардани ҷанговарон корнамоиҳои бемисл нишон додаанд. Аз ин ҷост, ки номҳои Ойгул Муҳаммадҷоноваи лочин, София Ниёзоваи табиб, Тӯҳфа Фозиловаи ҳунарманд, Розия Озоди шоир ва даҳҳо модарону хоҳарони тоҷик дар таърихи Тоҷикистон солҳо абадан сабт гардидаанд.

Таърихи миллати мо фаромӯш намекунад, ки соли душвори 1943 занону духтарони баору номуси тоҷик бо белу каланд ҳамроҳи пирамардону кӯдакони наврас 700 ҳазор тонна ғалла рӯёндаанд. Ин шуҷоату мардонагии занон ҳоло ҳам касро ба ҳайрат мегузорад.

Баъд аз ҷанг низ пешорӯи занони тоҷик мушкилоти зиёд қарор дошт. Онҳо ба ҷойи худ ва азизони ба ҷанграфтаву барнагаштаашон заҳмат кашида, дар бунёди хоҷагии халқи харобгашта фаъолона ширкат варзидаанд. Садҳо Қаҳрамонони меҳнати сотсиалистӣ аз шумули занон баҳри рушди хоҷагии халқи кишвар бо меҳнати фидокорона ном бароварда, бори дигар собит сохтанд, ки зани тоҷик зани номвар ва меҳнатқарин аст.

Чӣ тавре ки аз таърихи адабиёт ба мо маълум аст, маҳз модари тоҷик Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ – султони суханро ба дунё овард ва шеъри оламгири ӯро ҳамроҳ бо хамосаи мардонагии Фирдавсӣ, осори безаволу наҷотбахши Ибни Сино, ашъори пуршӯр, пур аз ишқу муҳаббат ва панду андарзи Хайём, Ҳофиз, Саъдӣ, Ҷомӣ ва дигар фарзандони худро бо забони ширину гуворои тоҷикӣ ва нармию покии тоҷикона барои наслҳо хонд, аз боду борон ва газанди рӯзгор ҳифз карда, барои наслҳои оянда, аз ҷумла мову шумо ҳамчун мероси падар ба ворисонаш расонд.

ЗАНОН ДАР ДАВРОНИ ИСТИҚЛОЛИЯТ

Бояд гуфт, ки аввали солҳои навадум таърих барои занони тоҷик дар қатори кулли мардуми Тоҷикистон сабақи талх дод. Занону модарони кишвар дар айёми пурошӯб ва пурфоҷиаи ҷанги таҳмилии гражданӣ азобу машаққати ниҳоят вазнинро аз сар гузарониданд. Чӣ тавре ки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханрониҳои хеш борҳо қайд кардаанд, “бисту панҷ ҳазор занон аз шавҳарони хеш маҳрум шуданд, панҷоҳу панҷ ҳазор тифлон ятим монданд. Бори гарон ва андӯҳи ҷудоии даҳҳо ҳазор қурбониёни ҷанг, пеш аз ҳама, ба дӯши нозуки занону модарон афтид, вале занону модарони мо ҳамаи ин талафоту маҳрумиятро бо сабру хиради азалӣ таҳаммул карданд ва барои сулҳ, оромӣ ва суботи ҷомеа баробари мардон мубориза бурданд”.

Муовини Раиси КИ ҲХДТ дар вилояти Суғд Мадина Салимзода мегӯяд, Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон, ки зодаи замони соҳибистиқлоли кишвар аст, имрӯзҳо дар сафи худ ҳазорон ҳазор занону бонувони фаъолро гирд овардааст. Дар ин замони ҷаҳонишавӣ ва бархӯрди тамаддунҳо, ки ҳар лаҳза душманони дохиливу хориҷӣ сӯи кишвари амну ором ва шукуфои мо санги тӯҳмату бӯҳтон ва иғвобарангезона  меафкананд, хоҳарону модарони тоҷик миёни қишри ҷомеа пайваста корҳои ташвиқотиву тарғиботӣ бурда, сиёсати хирадмандонаи кишварро ба мардум мерасонанд. Мардумро ба сӯи ваҳдату ҳамбастагӣ, дӯст доштани обу хоки сарзамин ва ҳифзу ҳифозати он даъват мекунанд. Дар ин радиф метавон номи занони барӯманди вилоят Гулафзо Савриддинова, Шуҷоат Ҳасанова, Мавҷуда Бобоева, Мавлуда Саидова, Назира Ғаффорӣ, Ҳамрохон Атаева, Мукаррама Бузрукова, Матлуба Мӯинова, Ӯғулой Умаралиева, Нодира Мирзозода, Фотима Рофиева, Мунаввара Кенҷаева ва даҳҳо нафарони дигарро ба забон овард.

– Шукри сулҳу Истиқлолияти кишвар, ки дар замони кунунӣ иштироки занҳо дар ҳама ҷабҳаҳои зиндагӣ эҳсос карда мешавад, – мегӯяд Хоҷазода Хуршедахон Усмон, сардори Раёсати кор бо занон ва оилаи МИҲД-и вилояти Суғд ва андешаҳои хешро чунин иброз кард:

 – Занони тоҷик баробари шинохти мақому манзалати хеш дар соҳоти мухталифи давлат фаъолият мебаранд. Бояд қайд намуд, он кишвар ва ё ҷомеа, ки арзишу мақоми ин қишри ҷомеаро эҳтирому пос медорад, ҳамон ҷомеа аз маданияту фарҳанги баланде бархурдор аст. Имрӯзҳо занони кишвар ҳуқуқи ширкат дар ҳама сохторҳои давлатиро соҳибанд ва албатта, кам нестанд, теъдоди занони сиёсатмадор, ки дар умури давлатӣ, ба монанди Озодаи Раҳмон, Хайринисо Юсуфӣ, Сатториён Матлубахон Амонзода, Бобоҷониён Раънохон Маҳмудзода, Нигора Ғаффорзода, Зайнура Азимӣ ва даҳҳо нафари дигар. Ва бубинед сафи намояндагии занон дар мақомоти қудратию давлатии Тоҷикистон рӯз аз рӯз афзун гардида истодааст, ки ин шаҳодати хуб будани мақоми эшон мебошад. Ин нуктаро дар Паёми навбатӣ Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон махсус таъкид намуданд. Новобаста аз ин, занон дар ҷомеаи кунунӣ соҳибҳуқуқу соҳибраъйанд.

 – Як силсила фармонҳову қарорҳои роҳбарияти Тоҷикистон, инчунин нақшаву барномаҳои давлатӣ дар хусуси баланд бардоштани мақом ва нақши зан, таъмини ҳуқуқу имкониятҳои баробарии мардону занон ва умуман оид ба масъалаҳои занон бароварда шудаанд. Хуб, тибқи иттилои ба даст омада аз рӯи нишондоди  ҷалби занону духтарон ба корҳои давлатию ҷамъиятӣ Тоҷикистон дар байни ҳамаи ҷамоҳири собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ ҷои аввалро ишғол мекунад. Албатта, ин воқеият аст, пас хушо ба ҳоли занони мо!, – афзуд Хуршедахон Хоҷазода ва кулли бонувони вилоятро бо Рӯзи Модар табрик гуфта, тамоми хушиҳои зиндагиро барояшон таманно кард.

Моҳира РАҲИМЗОДА,

“Сухани халқ”

Рубрики
Мақола

ҶАВОНОН БА МИСЛИ САРЧАШМАИ ОБЕ МЕБОШАНД, КИ АГАР ОБИ ОН МУСАФФО БОШАД, ПОЁНОБ НИЗ МУСАФФО ХОҲАД ШУД

Таҳкими заминаи маънавии оила ба тарбияи ахлоқии фарзанд, маърифатнок намудани ў, дар рўҳияи муҳаббат ба халқу Ватан, бунёдкорию созандагӣ тарбия кардани насли ояндасози ҷомеа тавъам аст.

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Раиси муаззами ҲХДТ муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни ироаи Паём ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии ҷумҳурӣ” ба масъалаи бисёр муҳим – зарурати беҳтар намудани корҳои тарбиявӣ дар байни ҷавонон ва дар рўҳияи ватандӯстиву инсонпарварӣ ва худогоҳиву худшиносӣ ба воя расондани насли наврас изҳори андеша менамоянд. Агар ақалияти ҷавонон мустаҳкаму пойдор ва аз ҷиҳати маънавию ахлоқӣ солим бошад, ҷамъият ҳам устувор мегардад. Мутафаккири Шарқ Муҳаммад Fаззолӣ дар “Насиҳат-ул-мулук” овардааст: “Ҷавонон ба мисли сарчашмаи обе мебошанд, ки агар оби он мусаффо бошад, поёноб низ мусаффо хоҳад шуд”. Дар хотир бояд дошт, ки ҷавонони имрўзаи мо падар ва модари оянда хоҳанд шуд. Ташкили муҳити маърифатӣ дар оила ва дар шароити он тарбия гирифтани фарзандон боиси васеъ шудани ҷаҳонбинии фарҳангию маърифатии онҳо мегардад, ки ин ҳама василаи расидан ба худшиносии миллат ба хисоб меравад.

Барои падару модар касбу ҳунар ва одоби ҳамидаи фарзанд пояи ифтихор аст, ҳамин гуна тамоми паҳлўҳои зиндагӣ ва фаъолияти ибратомўзи падару модар ҳам барои фарзанд ифтихор мебошад. Волидон бобати маълумотноку соҳибкасб гардидани фарзандон шароити зарурӣ ба вуҷуд оварда, барои интихоб ва тайёр шудани онҳо ба касбу ихтисоси маъқулашон бояд мусоидат намоянд. Мадади мактабу аҳли ҷамъият ба тарбияи фарзандон ҳамешагӣ назаррас бояд бошад. Ривояте ҳаст, падару модари ҷавон аз Абӯалӣ ибни Сино пурсидаанд, ки тарбияи кўдаки ҳафтрӯзаамонро аз кай оғоз кунем? Ў посух гуфтааст, ки аллакай ҳафт рўз дер кардед, зеро тарбия аз рўзи таваллуд оғоз меёбад. Дар ҷавоби Абӯалӣ ибни Сино маънои бузурге ниҳон аст, ки ҳар яки моро, хоса падару модарро ба фикру андеша водор месозад. Мутафаккири бузург Сино рисолаи “Тадбири манзил”-ро ба масъалаҳои оилавӣ бахшида, ақидаҳояшро дар бобати тарбияи фарзанд баён намуда менависад: ”ҳуқуқи фарзанд дар зиммаи падар ин аст, ки вайро номи накӯ бимонад ва кӯдакро аз корҳои ношоям ҳифз намояд, фарзандашро хуб донад ва омӯзад, ки воситаи ягонаи омӯзиши фарзанд ин мушоҳида мебошад”.

Тарбияи фарзанд вазифаи асосии ҷомеа маҳсуб меёбад. Агар маърифати ҷомеа созгор ва муҳит солим бошад, раванди тарбия самаранок шакл мегирад. Имом Ғазолӣ дар осори гаронбаҳои худ мефармояд: “Фарзанд амонат аст дар дасти падару модар ва дили поки фарзанд нафис асту нақшпазир, ҳар нақше, ки ба ӯ гузорӣ, чун мушк ба худ бигирад ва чун замин пок аст, ҳар тухме, ки дар вай бикорӣ, бирӯяд. Ташаккул ва тараққиёти ҳар давлату миллатро аз наслҳои ояндаи онвобаста донистан кафили шукуфоӣ ва осоиштагӣ мебошад. Аммо шароити имрӯзаи давлати соҳибистиқлоли моро бархе аз гурӯҳҳои тундраву ифротгаро халалдор сохта истодааст. Алахусус гурӯҳҳое, ки аъзоёни онро наврасону ҷавонон ва нафароне, ки аз тинҷиву осоиштагии давлату миллати хеш ношукрӣ доранд.

Чунин рафтори ин гуна нафарон собит месозад, ки онҳо аз илму дониш, тарақиёту пешрафти замони муосирбархӯрдор нестанд. Ин гуна муносибат собит мекунад, ки наврасону ҷавонон бо илму маърифат ва рушди ҷамъияти демократӣ ҳамқадам нестанд. Аз ин рӯ, муносибатҳои ифротгароӣ, тундравӣ, фикру андешаҳо ва амалҳои тундравона, аз ҳад гузаштан, аз андоза гузаштан рӯз аз рӯз зиёд шуда истода, ҳаёти осоиштаи мардумро нороҳат месозад. Дар замони мо шахсоне, ҳизбу ҳаракатҳо ва созмонҳое ҳастанд, ки кӯшиш менамоянд, мақсаду маром, ғояву андеша, афкор ва нақшаҳои худро бо ҳар роҳу васила ва ҳатто, бо амалҳои тундравона амалӣ созанд. Ба ақидаи аксари муҳаққиқон, сиёсатшиносон, рӯзноманигорон экстремизм бештар аз ҳама дар соҳаи дин дучор меояд ва ин падида дар тамоми гӯшаву канори сайёраи мо ба амал меояд.

Ин ҷост, ки мо ҷавонони имрӯзаро мебояд, ки зиракии сиёсиро аз даст надода, баҳри ободии ватани худ кӯшиш намоем ва ҳамқадами замона бошему ҳар хоину ватанфурӯше, ки баҳри халалдорсозии ҷомеа мекӯшад бо суханону амали ҳимоявӣ Ватани азизро чун сипар ҳифз намоем. Зеро танҳо ҷавонони саодатманд ва бомаърифат сипари боэътимоди Ватан шуда, баҳри гул-гулшукуфоии ин меҳани биҳиштосо нақши муассир мегузоранд.

Солеҳбой ҚОБИЛОВ

Мудири бахши кор бо ҷавонони

КИ ҲХДТ дар н.Айнӣ

Рубрики
Мақола

ПАЁМИ ДУРНАМОИ РУШДИ КИШВАР

Дар Паёми навбатӣ Сарвари давлат вазъи иҷтимоию иқтисодии ҷумҳуриро дар соли 2020 мавриди баррасӣ қарор дода, зикр карданд, ки ин сол барои сокинони сайёра, аз ҷумла Тоҷикистони мо, яке аз солҳои аз ҳар лиҳоз вазнин буд. Дар натиҷаи паҳн шудани бемории сироятии коронавирус ва вобаста ба он, босуръат паст рафтани фаъолнокии иқтисодӣ ва афзоиши бесобиқаи бекорӣ вазъияти сайёра боз ҳам печида гардида, ба буҳрони бисёр шадиди иқтисодиву молиявӣ ва иҷтимоӣ рӯ ба рӯ омад.

Дар ин давраи мураккаб баробари пайдо шудани нахустин гирифторони ин беморӣ олимони Академияи миллии илмҳо тамоми фаъолияти худро барои пешгирӣ ва мубориза бо ин беморӣ равона намуданд. Аввалан, муроҷиатномаи Академияи миллии илмҳо ба мардуми шарифи Тоҷикистон қабул гардид ва дар он даъват ба амал оварда шуд, ки дар ин давраи барои кишвар хеле ҳассос бояд якҷо бошем, оромию ваҳдати миллиро ҳифз намоему дар атрофи Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ки дар душвортарин рӯзҳои ҷанги шаҳрвандӣ ба хиради азалии мардум, таҳаммулпазирии он бовар доштанд ва Тоҷикистонро аз вартаи нобудӣ наҷот доданд, якдилонаву содиқона муттаҳид гардем. Вобаста ба пешгирии бемории сироятии коронавируси COVID-19

Академияи миллии илмҳо бо истифода аз имкониятҳои дохилӣ ба истеҳсоли маводи гипохлорити натрий, ки дар ҳамаи давлатҳои дунё ҳамчун маводи маъмули антисептикӣ барои безараргардонии вирусҳо васеъ истифода бурда мешавад, шурӯъ намуд. Илова бар ин, бо усули электролиз истеҳсоли оби нуқраро ба роҳ монд. Бояд зикр намуд, ки нанозарраҳои нуқра хусусияти зиддимикробӣ дошта, маводи хеле самараноки безараркунандаи вирусҳо ба шумор мераванд. Таъсири безараргардонии онҳо ба зиёда аз 650 намуди бактерияҳо исбот гардидааст. Илова ба ин, ионҳои нуқра масунияти организмро баланд ва хавфи сироят ёфтан аз бемориҳои сирояткунандаро маҳдуд мегардонад. Айни замон аз ҷониби Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон истеҳсоли оби нуқра ба сифати маводи зиддивирусӣ барои истифода бурдан дар ниқобҳои муҳофизатӣ пешниҳод шудааст.

Олимони кишвар тӯли солҳои охир оид ба омӯзиши гиёҳҳои шифобахш як силсила корҳоро анҷом дода, «Атласи гиёҳҳои шифобахши Ҷумҳурии Тоҷикистон» – ро таҳия ва нашр намудаанд, ки дар он оид ба хосиятҳои фармакологӣ ва имкониятҳои дар саноати дорусозӣ истифода кардани 200 намуди гиёҳ маълумот гирд оварда шудааст. Дар натиҷаи омӯзиши хосиятҳои шифобахшии рустании «Камоли тоҷикон» собит намуданд, ки шира ва решаи ин рустаниро ҳамчун маводи фаъоли биологӣ барои қавӣ гардондани масунияти бадан истифода бурдан мумкин аст. Айни замон олимон дар ҳамкорӣ бо Пажӯҳишгоҳи гастроэнтерология як қатор иловаҳои фаъоли биологӣ, аз қабили «Камолид», «Камолин», «Мукофер» «Седармон», марҳамҳои «Проктоферуол», «Херболит» ва «Ҳербитол»-ро тайёр намудаанд, ки ба роҳ мондани истеҳсоли онҳо дар саноати дорусозии ватанӣ метавонад ҳамчун маводи воридотивазкунанда ҷои баъзе иловаҳои фаъоли биологиро иваз намояд.

Доир ба таъсиси Маркази илмии вирусологӣ ва бактериологӣ, инчунин, омода намудани мутахассисон дар ин самтҳо, дар хориҷи кишвар корҳо шурӯъ гардидаанд. Ихтирои дигари олимони Академияи миллии илмҳо дастгоҳи худсози нафасдиҳии сунъӣ мебошад. Ин дастгоҳ дар асоси тарҳи электронии таҳиянамудаи олимони соҳаи физика сохта шуда, дар беморхонаи клиникии шаҳрии ёрии таъҷилӣ аз озмоиш гузаштааст. Ба роҳ мондани истеҳсоли саноатии ин дастгоҳ ҳамчун дастгоҳи тиббии воридотивазкунанда имконпазир аст.

Тавре Сарвари давлат дар Паёми худ ишора карданд, яке аз масъалаҳои асосӣ дар рушди минбаъдаи иқтисодиёти устувори кишвар афзун гардондани ҳиссаи маҳсулоти ивазкунандаи воридот мебошад. Олимони ҷумҳурӣ низ бояд барои истеҳсоли маҳсулоти воридотивазкунанда чораҷӯӣ намоянд. Масалан, олимони соҳаи химияи Академияи миллии илмҳо метавонанд технологияи истеҳсоли нуриҳои маъданӣ – суперфосфатро ба роҳ монанд, зеро дар Тоҷикистони мо конҳои фосфорит хеле зиёданд.

Тавре Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон зикр намуданд, Тоҷикистон дорои захираҳои бойи маъданиву ғайримаъданӣ мебошад, ки ҳаҷми тасдиқшудаи онҳо садҳо миллиард сомониро ташкил медиҳад. Ба Саридораи геология супориш дода шуд, ки корҳоро дар самти омӯзиши геологӣ, гузаштан ба стандартҳои байналмилалии ҳисоби захираҳо, истифода, азнавбарқароркунӣ ва ҳифзи захираҳои ашёи минералӣ, инчунин, назорати равандҳои хатарноки геологӣ ва мониторинги обҳои зеризаминӣ тақвият бахшад. Дар ин самт олимони соҳаи геологияи академия низ мусоидат карда метавонанд. Масалан, соли 2020 аз тарафи олимони соҳаи геология ду минерали нав – Шахдараит ва Ҳасановит кашф шуд. Минерали Шахдараит аз минтақаи ҷанубу ғарби Помир, ноҳияи Роштқалъа ва минерали Ҳасановит аз маҳали Кӯҳи Малики ноҳияи Айнӣ кашф карда шуд.

Бо мақсади дар ояндаи наздик таъмин намудани истиқлоли энергетикӣ, бо неруи барқ пурра қонеъ сохтани талаботи аҳолӣ ва иқтисоди миллӣ Ҳукумати кишвар азм дорад бунёду таҷдиди як силсила иншооти хурду бузурги ҳаётан муҳимро вусъат бахшад. Бо вуҷуди ин, дар самти таъмини доимиву устувори неруи барқ як силсила масъалаҳои муҳими ҳалталаб вуҷуд доранд, ки истифодаи самараноку сарфакоронаи он аз ҷумлаи ҳамин масъалаҳо мебошад. Дар ин самт олимони Академияи миллии илмҳо омодаанд манбаъҳои алтернативии энергия (энергияи офтобӣ, бод, гармчашмаҳо ва монанди инҳо) – ро барои истеҳсоли неруи барқ таҳқиқ ва татбиқ намоянд. Дар ин самт олимони соҳаи физика мусоидат карда метавонанд.

Дар даврони соҳибистиқлолии кишвар бо дастгирии Ҳукумат заминаҳои озмоишгоҳию таҳқиқотии Академияи миллии илмҳо таҳким гардиданд. Аз ҷумла, бо назардошти аҳамияти бузурги илмӣ ва байналмилалии расадхона ҷиҳати гузарондани мушоҳидаҳои астрономӣ, омӯзиш ва таҳқиқи ҷирмҳои хурди системаи офтобӣ, кометаҳо, астероидҳо ва моддаҳои метеорӣ, бо иштироки Пешвои миллат Расадхонаи байналмилалии «Санглох»-и Институти астрофизика, воқеъ дар мавзеи Санглохи ноҳияи Данғара, аз нав ба фаъолият шурӯъ кард. Ба фаъолият оғоз намудани расадхона имкон медиҳад, ки илми астрофизикаи ватанӣ рушд карда, шуҳрати мактаби ситорашиносии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ боз ҳам баландтар гардад. Олимони Академияи миллии илмҳо дастуру супоришҳои Пешвои миллатро сармашқи кори худ намуда, изҳори итминон менамоянд, ки бо осору таҳқиқоти илмӣ ва мавқеи ватандӯстонаи худ аз илми ватанӣ дифоъ мекунанд ва дар адои ин рисолати шаҳрвандӣ талоши бештар меварзанд.

Фарҳод РАҲИМӢ,

президенти Академияи

миллии илмҳои Тоҷикистон